Opis | Mapa | Schematy | Galeria zdjêæ ¦nie¿nych Kot³ów

     ¦nie¿ne Kot³y (1300 -1490m npm.) znajduj± siê w polskiej czê¶ci Karkonoszy pomiêdzy £abskim Szczytem (1472m npm.) i Wielkim Szyszakiem (1509 m npm.). S± to dwa polodowcowe kot³y o charakterze typowo wysokogórskim. Wielki Kocio³ ma d³ugo¶æ dochodz±c± do 800m, szeroko¶æ ok. 600m i g³êboko¶æ do 200m. Wysoko¶æ ¶cian osi±ga w pionie do 150m, d³ugo¶æ ¿eber i filarów przekracza 200m. Ma³y Kocio³ ma d³ugo¶æ 550m, szeroko¶æ 400m i g³êboko¶æ 100m. ¦ciany Kot³ów przecinaj± liczne ¿leby, niekiedy przerwane progami, z których czêsto s±czy siê woda. ¦ciany ¿lebów przechodz± czêsto w grzêdy i rodzaj filarów wysuniêtych czasami do¶æ znacznie w g³±b kot³ów. Partie pomiêdzy ¿lebami tworz± opadaj±ce stromo zbocza trawiasto-skaliste i urwiska pionowe lub nawet przewieszone, niekiedy lite, zazwyczaj bogato urze¼bione.
     Raptownie urywaj±ca siê, po³oga grañ Karkonoszy, widziana z moreny Wielkiego Kot³a przedstawia widok postrzêpionej, typowo wysokogórskiej grani z kórej szczególnie wyró¿niaj± siê "Z±b Rekina" i "Turnia Popiela" oraz "Mokre ¦ciany". Uderza tatrzañski, niepowtarzalny gdzie indziej, charakter tego jednego z najpiêkniejszych zak±tków Karkonoszy. Rze¼ba kot³ów przedstawia wszystkie rodzaje formacji wklês³ych i wypuk³ych. Zim± na grani tworz± siê nawisy o kilkumetrowym wysiêgu, a ¶ciany pokrywaj± siê czêsto tu wystêpuj±c± szadzi± o grubo¶ci dochodz±cej do 0,5m. Do letnich niebezpieczeñstw nale¿±: krucho¶æ ska³y i czêste obrywy oraz kamienie rzucane czasami z góry przez turystów. Kot³y przedziela trawiasto-skalista Grzêda stanowi±ca najszybsz± trasê wej¶cia i zej¶cia z grani - obecnie niedozwolona, onegdaj ¶cie¿ka oznakowana.

     Pierwszych wej¶æ wspinaczkowych w ¦nie¿nych Kot³ach dokonali z pocz±tkiem XX wieku Niemcy zrzeszeni w drezdeñskiej i wroc³awskiej sekcji Alpenverein. Brak jest ¶cis³ych wykazów z tej dzia³alno¶ci i nie spotkano jakichkolwiek ¶ladów. Przypuszcza siê wiêc, ¿e dokonano w tym okresie przej¶æ naj³atwiejszych dróg klasycznych najwy¿ej o trudno¶ciach III.
     Odkrycia walorów wspinaczkowych ¦nie¿nych Kot³ów dla Polaków dokonali w 1955 roku Jerzy Kolankowski i Zygmunt Piotrowski. Od tej pory ¦nie¿ne Kot³y sta³y siê popularnym miejscem wspinaczek wspinaczy z Jeleniej Góry, Wroc³awia i Szklarskiej Porêby. W latach 1955-1963 Andrzej Kurowski, Jerzy Kolankowski, Zygmunt Piotrowski i Eugeniusz Ruff dokonuj± pierwszych przej¶æ obecnie popularnych dróg. W latach 1966-1973 Jerzy Pietkiewicz, Jerzy Wo¼nica, Zbigniew Bielawski, Wiktor Szczypka i Henryk Piecuch rozwi±zuj± wiele problemów skalnych, pokonuj±c je w wiêkszo¶ci modn± wówczas technik± hakow±.
     Pod koniec lat siedemdziesi±tych pojawi³a siê grupa wspinaczy, którzy zgodnie z panuj±c± tendencj±, uklasycznili drogi dot±d hakowe, wytyczyli nowe drogi a tak¿e dokonali wielu pierwszych przej¶æ zimowych. Tê grupê tworzyli: Krzysztof Czarnecki, Zbigniew Czy¿ewski, Kazimierz ¦mieszko, W³adys³aw Janowski, Wojciech Lach, Marek Szczypka i inni. Kulminacj± dzia³alno¶ci tej grupy by³y lata 1984-1986. Po tym okresie dzia³alno¶æ wspinaczkowa w ¦nie¿nych Kot³ach zosta³a zahamowana na wsutek represyjnej dzia³alno¶ci Karkonoskiego Parku Narodowego, który po dzieñ dzisiejszy utrudnia zakazami wspinanie siê w ¦nie¿nych Kot³ach.
      Niemniej jednak pod koniec lat dziewiêædziesi±tych XX wieku i na pocz±tku obecnego stulecia ponownej eksploracji ¦nie¿nych Kot³ów podjê³a siê grupa m³odych wspinaczy zwi±zanych z Karkonoskim Klubem Wysokogórskim w Szklarskiej Porêbie. W tym czasie przewspinano (g³ównie zim±) kilkana¶cie dróg wytyczonych przez mistrzów poprzednich pokoleñ i stale podejmowane s± próby przywrócenia kot³ów dla celów wspinaczkowych. Oprócz tego podjêli¶my zupe³nie now± dziedzinê zimowej dzia³alno¶ci w ¦nie¿nych Kot³ach zwan± Ski Alpinizmem, a polegaj±cej na uprawianiu narciarstwa ekstremalnego zje¿d¿aj±c na nartach i snowboardach w ¿lebach ¦nie¿nych Kot³ów.

    Niniejsze opracowanie nie jest oczywi¶cie opisem wszystkich dróg wspinaczkowych istniej±cych w ¦nie¿nych Kot³ach i zawiera g³ównie opisy dróg którymi wspinano siê w ostatnim czasie, ale zamieszczono w nim równie¿ opisy dróg, które uwa¿amy za najpiêkniejsze i najtrudniejsze. W przypadku tych ostatnich konieczna jest weryfikacja wycen i w ogóle przebiegu tych dróg, poniewa¿ przez lata dzia³alno¶ci erozyjnej i po obrywach wiele dróg mo¿e mieæ zupe³nie inny przebieg i trudno¶ci ni¿ to zaznaczono na schematach. Wszelkie zmiany bêd± wprowadzane na bie¿±co je¶li tylko znajd± siê chêtni do weryfikacji.

     Zgodnie z obowi±zuj±cymi przepisami Karkonoskiego Parku Narodowego wspinanie w ¦nie¿nych Kot³ach jest zabronione.

     Najpro¶ciej jest dostaæ siê w ¦nie¿ne Kot³y wybieraj±c siê ¿ó³tym szlakiem ze Szklarskiej Porêby do Schroniska pod £abskim Szczytem, a nastêpnie albo dalej ¿ó³tym szlakiem na grañ Karkonoszy w okolice przeka¼nika RTV na ¦nie¿nych Kot³ach gdzie szlak ¿ó³ty ³±czy siê z czerwonym albo zielonym szlakiem trawersuj±c grañ Karkonoszy prosto do Ma³ego i Wielkiego Kot³a. Czas doj¶cia ze Szklarskiej Porêby waha siê od 2h latem do 4h zim±. Wybieraj±c siê na wspinaczkê w ¦nie¿ne Kot³y warto pamiêtaæ, ¿e maj± one charakter wysokogórski i z powodu krucho¶ci ska³ bezwzglêdnie nale¿y zabraæ ze sob± kask ochrony oraz najlepiej linê po³ówkow±. Zim± czêsto panuj± tu warunki, które uniemo¿liwiaj± wspinaczkê (wspomniana szad¼ i bardzo silne wiatry), a czasem nawet niemo¿liwe jest w ogóle dotarcie w ¦nie¿ne Kot³y, poza tym czêsto schodz± ¿lebami lawiny i mo¿na spotkaæ na styku ska³ i ¶niegu szczeliny ¶nie¿ne o g³êboko¶ci nawet do 20m.

Powy¿szy tekst powsta³ na podstawie nastêpuj±cych materia³ów:
- "Drogi sklane Sudetów zachodnich", Jerzy Kolankowski, 1971;
- kserokopia nigdy niepublikowanych materia³ów Piotra Drogosza z 1994r;

- korespondencja z W³adys³awem Janowskim,
- materia³y w³asne.

© 2002 Krakus